خبرگزاری حوزه| مقام معظم رهبری حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای در انتصاب رئیس سازمان بسیج مستضعفین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مطالباتی مبنی بر تعمیق و گسترش فرهنگ بسیج و مقاومت به منظور تحقق شعار «هر ایرانی، یک بسیجی» با استفاده از ظرفیت آحاد مردم مبعوث شده و اقشار میلیونی جانفدا در راستای ایران قوی و متحد، حفاظت از انقلاب اسلامی، تقویت شبکه اطلاعات مردمی، افزایش مهارتها و آموزشهای لازم توأم با بصیرتافزایی و بهرهگیری از فناوریهای نوین برای مقابله مردمپایه با تهدیدات دشمن، توسعه خدمات اجتماعی اثربخش با محوریت مسجد، ترویج فرهنگ بسیجی به عنوان الگوی مقاومت و پایداری مردمی در سراسر جهان در برابر استکبار صهیونی-آمریکایی داشتند.
در این مسیر، نقش زنان در اقدامات جهادی محلهمحور، از مدیریت بحران تا بازسازی اجتماعی، نقشی کلیدی و راهبردی است. زیرا زنان با تکیه بر قدرت نفوذ در لایههای خرد جامعه، میتوانند جرقهای برای انسجام عظیم تشکلاتی در سطح ملی باشند.
در ادبیات معاصرِ فعالیتهای اجتماعی و مذهبی، «جهاد» تنها به معنای تقابل فیزیکی نیست؛ بلکه به معنای تلاش مستمر برای خیرخواهی، اصلاح و خدمت به جامعه است. در این میان حضور زنان در گروههای جهادی از یک ضرورتِ اخلاقی به یک ضرورت عملیاتی تبدیل شده است. حضور زن در جریانهای جهادی، نه تنها یک مکمل بلکه عنصری است که باعث «جامعیت» و «انسانیت» در اقدامات امدادی و محرومیتزدایی میشود.
۱. زنان؛ ترمیمکنندگان روح در بحرانها
در بلایای طبیعی، مرزی میان آسیبهای زن و مرد نیست، اما پاسخ به این آسیبها نیازمند نگاهی ویژه است. نگاهی که باید دو لایه ترمیمی «پوشش آسیب فیزیکی ناشی از حادثه» و «آسیبهای اجتماعی و روانی» پوشش دهد.
زنان جهادی با مدیریت نیازهای بهداشتی و حفظ حریم خصوصی، مانع از هرگونه هرجومرج و سوءمدیریت در مناطق بحرانزده میشوند. از سوی دیگر زنان به دلیل ویژگیهای عاطفی و توانایی همدلی بالا، نقش بیبدیلی در تسکینِ شوکهای روانیِ کودکان و زنانِی که خانواده خود را از دست دادند دارند و با همدلی و عاطفه، نقش «تیم ترمیمکننده روح» را برای کودکان و زنان آسیبدیده ایفا میکنند.
۲. محرومیتزدایی: از امدادرسانی تا توانمندسازی پایدار
اقدامات جهادی در حوزه محرومیتزدایی، تنها شامل توزیعِ غذا و پوشاک نیست؛ بلکه هدف اصلی، «ارتقای سطح زندگی» است. در اینجا، تجربه زنان در گروههای جهادی، ابعاد تازهای به کار میآدمد:
شناخت دقیقِ نیازهای خانوادگی: زنانِ جهادی، به دلیل حضور در بطنِ خانوادههای محروم محلات، میتوانند نیازهای پنهان (مانند مسائل آموزشی، بهداشتی و تغذیهایِ کودکان) را بهتر از مردان شناسایی کنند. این یعنی «دقت در هدفگیری».
آموزش و توانمندسازی: بسیاری از پروژههای محرومیتزدایی (مانند آموزش مهارتهای خانهداری، سلامت مادر و کودک یا سوادآموزی) مسلماً با حضور زنان محلی پیوند میخورند. زنانِ فعال در گروههای جهادی، پلی میان «امکانات» و «نیازهای واقعیِ جامعه» میشوند.
۳. تحلیل ابعاد استراتژیک حضور زنان
تحلیل مدیریت اجتماعی نشان میدهد که حضور زنان سه دستاورد حیاتی دارد:
۱. جامعیت : حضور زن باعث میشود که هیچ گروهی (به خصوص زنان و کودکان) در فرآیند امدادرسانی نادیده نماند.
۲. تابآوری اجتماعی: زن به عنوان هسته مرکزی خانواده، در جریانهای جهادی، نه تنها به دیگران کمک میکند، بلکه خود به یک الگوی تابآوری برای جامعه تبدیل میشود.
۳. نرمافزاری کردن جهاد: اگر مردان در اقدامات جهادی، نقشِ ساختاری و فیزیکی (نیروهای عملیاتی، حمل بار، زیرسازی) را ایفا میکنند، زنان نقش فرهنگی و انسانی (ارتباطات، آموزش، مدیریت سلامت و آرامش) را بر عهده دارند. این دو، دو بالِ یک پرنده هستند که بدون یکی، پروازِ جهاد ممکن نیست.
تجربه نشان داده است که هر اقدام جهادی که از حضور زنان بیبهره باشد، همواره با یک شکافِ مطالبی روبرو خواهد بود. حضور زنان در گروههای جهادی، نه یک امتیاز یا یک کارِ جانبی، بلکه یک رکن اساسی برای رسیدن به هدفِ «عدالت اجتماعی» و «خدمتِ بیواسطه» است. برای رسیدن به یک جامعه توانمند، باید از ظرفیتهای زنانه در مدیریت بحران و بازسازیِ اجتماعی، به شکلی ساختارمند و حرفهای استفاده کرد.
مریم فلاحی
انتهای پیام
نظر شما